కూటమికి వైసీపీకి ప్రతిష్టాత్మకంగా మారిన ఎంపీపీ ఎన్నిక ఓజిలి ఎంపీపీ ఎన్నికలో కూటమికి 7 మంది ఉన్నా ఎస్సీ అభ్యర్థి లేరు. వైసీపీకి 3 మంది ఎస్సీ సభ్యులు ఉన్నారు. సంఖ్య లేదు. ఎన్నిక ఎలా జరుగుతుంది? భైంసా తీర్పు ఓజిలికి ఎలా వర్తిస్తుంది? పూర్తి విశ్లేషణ.
Byline: నన్నూరు శ్రీనివాసరావు, ఎడిటర్, ప్రభాతదర్శిని
మేటర్: ఓజిలి, తిరుపతి జిల్లా, 19.11.2026: ఓజిలి మండల ప్రజా పరిషత్ ఎన్నిక రాష్ట్రంలోనే చర్చనీయాంశంగా మారింది. మొత్తం 10 ఎంపీటీసీ స్థానాల్లో కూటమికి 7 స్థానాలు ఉన్నా, ఎంపీపీ పీఠం మాత్రం కూటమికి దక్కే పరిస్థితి కనిపించడం లేదు. కారణం రిజర్వేషన్. ఓజిలి ఎంపీపీ పదవిని ఎస్సీలకు కేటాయించారు. గెలిచిన 10 మందిలో ఎస్సీ సభ్యులు ముగ్గురే. ముగ్గురూ వైసీపీకి చెందిన వారే. టీడీపీ గెలిచిన 6 మందిలో, బీజేపీ గెలిచిన 1 లో ఒక్క ఎస్సీ సభ్యుడు కూడా లేడు. అంటే కూటమి దగ్గర సంఖ్య ఉంది, అభ్యర్థి లేడు. వైసీపీ దగ్గర అభ్యర్థి ఉన్నాడు, సంఖ్య లేదు. ఎన్నిక ఎలా జరుగుతుంది? ఎంపీపీ ఎన్నికకు కోరం 5. అంటే మొత్తం 10 మందిలో కనీసం 5 మంది సభలో ఉండాలి. వైసీపీ 3 మంది మాత్రమే ఉంటే ఎన్నిక జరగదు. వారిలో ఒకరు నామినేషన్ వేసి, మరొకరు బలపరిచినా, కోరం లేకపోతే ప్రిసైడింగ్ అధికారి ఎన్నిక జరిపించలేరు. కూటమి సభ్యులు హాజరైతేనే కోరం పూర్తి అవుతుంది. కూటమి హాజరైతే, వైసీపీ ఎస్సీ అభ్యర్థి ఒక్కరే నామినేషన్ లో ఉంటారు కాబట్టి, ఏకగ్రీవంగా ఎన్నికైనట్లు ప్రకటించాల్సి వస్తుంది. కూటమి హాజరు కాకపోతే ఏమి అవుతుంది? రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం 19.11.2026 నాటి లేఖ నం. 1750/ఎస్ఈసీ-బీ1/2026 ప్రకారం, 19.11.2026న ఎన్నిక జరగకపోతే 20.11.2026 ఉదయం 11.00 గంటలకు ఎన్నిక పెట్టాలి. ఆ రోజు కూడా జరగకపోతే ఎస్ఈసీకి నివేదించాలి. కానీ రూల్ 9(2) ప్రకారం, మొదటి 2 ప్రత్యేక సమావేశాలలో కోరం లేక ఎన్నిక జరగకపోతే, 3వ సమావేశంలో కోరం అవసరం లేదు. హాజరైన వారితోనే ఎన్నిక జరపవచ్చు. అంటే బహిష్కరణతో కూటమి 2 రోజులు మాత్రమే వాయిదా వేయగలదు. 3వ సారి వైసీపీ 3 మంది మాత్రమే వచ్చి తమ అభ్యర్థిని గెలిపించుకోవచ్చు. గతంలో ఇదే పరిస్థితి – భైంసా కేసులో హైకోర్టు ఏమి చెప్పింది? ఓజిలిలో ఇప్పుడు జరుగుతున్నదానికి అచ్చుగుద్దినట్లు 1995-96లో భైంసా మండల పరిషత్ లో జరిగింది. ఆ తీర్పే ఇప్పుడు ఓజిలికి మార్గదర్శకం. భైంసా కేసు వివరాలు – గంగారాం వర్సెస్ రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం: హైకోర్టు ఆర్డర్ నెంబర్లు: మొదటి పిటిషన్: డబ్ల్యూపీ నం. 11775/1995, డివిజన్ బెంచ్ ఆర్డర్ తేదీ: 28.11.1995, రివ్యూ పిటిషన్: రివ్యూ డబ్ల్యూపీఎంపీ నం. 35079/1995, తుది తీర్పు పిటిషన్లు: డబ్ల్యూపీ నం. 1533/1996 మరియు డబ్ల్యూపీ నం. 3474/1996, తుది తీర్పు తేదీ: 29.08.1996, తుది తీర్పు సైటేషన్: 1997 (1) ఏఎల్డీ 36. భైంసా మండల పరిషత్ లో మొత్తం 8 మంది సభ్యులు. అందులో టీడీపీ 5 మంది, కాంగ్రెస్ 3 మంది. ఎంపీపీ పదవి ఎస్సీలకు రిజర్వ్ అయింది. టీడీపీలో ఒక్క ఎస్సీ సభ్యుడు కూడా లేడు. కాంగ్రెస్ లో గంగారాం ఎస్సీ సభ్యుడు. ఆయనతో పాటు భూదేవి కూడా ఎస్సీ సభ్యురాలే. 18.03.1995న జరిగిన సమావేశంలో 8 మంది హాజరయ్యారు. ముందు ఉపాధ్యక్ష ఎన్నిక జరిగింది. టీడీపీకి చెందిన రామచంద్రారెడ్డి ఉపాధ్యక్షుడిగా గెలిచారు. వెంటనే టీడీపీ 5 మంది సభ నుంచి బయటకు వెళ్ళిపోయారు. కారణం – టీడీపీలో ఎస్సీ అభ్యర్థి లేకపోవడమే. అప్పుడు కాంగ్రెస్ సభ్యురాలు భూదేవి గంగారాం పేరును ప్రతిపాదించారు. సయమ్మ బలపరిచారు. గంగారాం తాను పోటీ చేస్తున్నానని చెప్పారు. కానీ ఎన్నికల అధికారి కోరం లేదని చెప్పి సమావేశాన్ని 19.03.1995కు వాయిదా వేశారు. మరుసటి రోజు ఎవరూ రాలేదు. గంగారాం హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. రూల్ 13(2) ప్రకారం ఒక్క అభ్యర్థి మాత్రమే సక్రమంగా ప్రతిపాదించబడితే ఎన్నిక అవసరం లేదు, అతన్నే గెలిచినట్లు ప్రకటించాలని వాదించారు. హైకోర్టు డివిజన్ బెంచ్ 28.11.1995న డబ్ల్యూపీ నం. 11775/1995 పిటిషన్ ను అనుమతించింది. రూల్ 13(2) ప్రకారం గంగారాంను ఎంపీపీగా ప్రకటించడాన్ని పరిశీలించాలని ఎన్నికల అధికారిని ఆదేశించింది. తర్వాత 29.08.1996న డబ్ల్యూపీ నం. 1533/1996 మరియు డబ్ల్యూపీ నం. 3474/1996 లలో ఇచ్చిన తుది తీర్పులో కూడా హైకోర్టు అదే వైఖరిని కొనసాగించింది. కోరం పేరుతో ఏకైక ఎస్సీ అభ్యర్థి ఎన్నికను అడ్డుకోవడం చట్టబద్ధం కాదని తేల్చింది. ఈ తీర్పు సారాంశం ఏమిటంటే: రిజర్వ్ పదవికి ఆ కేటగిరీ వ్యక్తి మాత్రమే పోటీ చేయగలడు. ఒక్కరే నామినేషన్ వేస్తే ఓటింగ్ అవసరం లేదు, ఏకగ్రీవంగా గెలిచినట్లే. మెజార్టీ పార్టీ వాకౌట్ చేసిందని చెప్పి, ఏకైక అర్హుడైన అభ్యర్థి ఎన్నికను ఆపకూడదు. ఓజిలికి ఈ తీర్పు ఎలా వర్తిస్తుంది? ఓజిలిలో కూడా పరిస్థితి అదే: భైంసాలో టీడీపీ 5 – కాంగ్రెస్ 3, ఓజిలిలో కూటమి 7 – వైసీపీ 3. భైంసాలో టీడీపీలో ఎస్సీ లేడు, ఓజిలిలో కూటమిలో ఎస్సీ లేడు. భైంసాలో గంగారాంను భూదేవి ప్రతిపాదించి, సయమ్మ బలపరిచారు, ఓజిలిలో కూడా వైసీపీ 3 ఎస్సీలలో ఒకరు ప్రతిపాదించి, మరొకరు బలపరిస్తే సరిపోతుంది. భైంసాలో టీడీపీ వాకౌట్ చేసింది, ఓజిలిలో కూటమి బహిష్కరిస్తే అదే పరిస్థితి వస్తుంది. తేడా ఒక్కటే – భైంసాలో సమావేశం ప్రారంభంలో 8 మంది ఉన్నారు. ఓజిలిలో మొదటి నుంచి కూటమి రాకపోతే కోరం రాదు. కానీ హైకోర్టు తీర్పు తర్వాత అధికారులు కోరం పేరుతో ఎన్నికను వాయిదా వేయడానికి భయపడతారు. ఎందుకంటే కోర్టు ధిక్కరణ అవుతుంది. ఓజిలిలో భైంసా తీర్పు పునరావృతం అవుతుందా? ఎత్తుకు పైఎత్తు… ఎవరు అవుతారో చిత్తు…: కూటమి ఎత్తు బహిష్కరణ. లక్ష్యం కోరం రాకుండా చేయడం. పరిమితి 2 రోజులు మాత్రమే. 3వ రోజు ఆపలేరు. వైసీపీ నాయకుల ఎత్తు ఓపికే. భైంసా తీర్పు ఆయుధంగా మారుతుంది. లక్ష్యం 3వ సమావేశంలో గెలుపు. బలం 3 ఎస్సీ సభ్యులు. అధికారి ఎత్తు చట్టం. భయం కోర్టు ధిక్కరణ. నిర్ణయం ఎన్నిక జరిపించాలి. అందుకే ఓజిలిలో కూటమికి ఉన్న దారులు: 1. హాజరై కోరం ఇవ్వడం: వైసీపీ ఎస్సీ అభ్యర్థి అదే రోజు ఏకగ్రీవంగా గెలుస్తారు. 2. బహిష్కరించడం: 19.11.2026, 20.11.2026 రెండు రోజులు వాయిదా పడుతుంది. 3వ సమావేశంలో కోరం లేకున్నా వైసీపీ గెలుస్తుంది. 3. రాజీ మార్గం: ఎంపీపీను వైసీపీకి వదిలి, రిజర్వేషన్ లేని ఉపాధ్యక్ష పదవిని కూటమి తీసుకోవడం. ఉపాధ్యక్ష ఎన్నికలో కూటమికి 7 ఓట్లు ఉన్నాయి కాబట్టి అది సాధ్యం. ముగింపు: ఓజిలి ఎన్నిక కేవలం సంఖ్యాబలం చూసే ఎన్నిక కాదు. ఇది రిజర్వేషన్, కోరం, హైకోర్టు తీర్పులతో ముడిపడిన చట్టపరమైన ఎన్నికగా అనివార్యమైంది. భైంసా తీర్పు చెబుతున్నది ఒక్కటే – మెజార్టీ ఉన్నంత మాత్రాన రిజర్వ్ పదవి దక్కదు. అర్హుడైన ఎస్సీ అభ్యర్థి ఒక్కరు ఉన్నా, ఆయనే గెలుస్తారు. ఎత్తుకు పైఎత్తు వేసినా, చివరికి గెలిచేది చట్టమే. ఓజిలిలో ఈరోజు జరిగిన సమావేశంలో కూటమి సభ్యులు హాజరయ్యారా, లేదా అనేదానిపైనే తదుపరి ఎన్నిక తేదీ ఆధారపడి ఉంటుంది.
