హైదరాబాద్‌లోని చార్మినార్, మక్కా మసీదు ప్రాంతాల్లో ఫిబ్రవరి 18 బుధవారం సాయంత్రం 7:30కి నెలవంక స్పష్టంగా కనిపించింది. అందువల్ల తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో రంజాన్ పండుగ ప్రారంభమైంది.
ముస్లిం సోదర సోదరీమణులు ‘చాంద్ ముబారక్’ అంటూ సంబరాలు చేసుకుంటున్నారు. నేటి నుంచి రంజాన్ అని.. సదర్ మజ్లిస్ ఉలమా-ఎ-దక్కన్, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ చంద్రవంక వీక్షణ కమిటీలు అధికారికంగా నిర్ధారించాయి. సౌదీ అరేబియాలో ఫిబ్రవరి 18 నుంచి రంజాన్ మొదలైనా, భారతదేశంలో సాంప్రదాయం ప్రకారం ఒక రోజు ఆలస్యంగా ఫిబ్రవరి 19 నుంచి ఉపవాసాలు ప్రారంభమయ్యాయి.
ఫిబ్రవరి నెలలో రంజాన్ రావడం అనేది.. 33 ఏళ్ల తర్వాత మొదటిసారి. చివరిసారిగా 1993 ఫిబ్రవరి 23న వచ్చింది. ఈ సంవత్సరం శీతాకాలం చివరి భాగం నుంచి వేసవి ప్రారంభం వరకు ఉపవాసాలు చేస్తారు. అంటే.. మొదట్లో ఈజీగానే ఉన్నా.. చివర్లో కష్టం అవుతుంది. ఎండ వేడి వల్ల ఉపవాసం సవాలుగా మారుతుంది. హైదరాబాద్‌లో మొదటి రోజు ఉపవాస సమయం సుమారు 12 గంటల 40 నిమిషాలు మాత్రమే (అతి తక్కువ). మార్చి 19న అత్యధికంగా 13 గంటల 21 నిమిషాలు ఉంటుంది. అందువల్ల ఆ రోజు చాలా శ్రమ, అలసట ఉండొచ్చు._
రంజాన్ ప్రత్యేకత, పవిత్రత: ఇస్లామిక్ చంద్ర క్యాలెండర్‌లో 9వ నెలను రంజాన్‌గా చెబుతారు. ఈ మాసంలోనే పవిత్ర ఖురాన్.. భూమి మీద మానవాళి కోసం అవతరించింది. ఉపవాసం అనే దాన్ని రోజా లేదా సౌమ్ అని కూడా అంటారు. ఇది ఇస్లాం ఐదు స్తంభాల్లో ఒకటి. ఇది ఆత్మను శుద్ధి చేస్తుంది. స్వీయ నియంత్రణ ఉండేలా చేస్తుంది. దాతృత్వం, భక్తిని పెంపొందిస్తుంది. అందుకే ఈ నెలలో ముస్లింలు దాన ధర్మాలు ఎక్కువగా చేస్తారు. అల్లాహ్ సంతోషం కోసం ఆకలి, దప్పికను సహిస్తారు. కఠిన ఉపవాస దీక్ష చేస్తారు. మిగతా నెలల్లో కంటే.. ఈ నెలలో పాపాల నుంచి మరింత ఎక్కువ దూరంగా ఉంటారు. ఈ నెలలో చేసే ఏ చిన్న మంచి పని అయినా వేల రెట్లు పుణ్యం తెస్తుందని విశ్వాసం. ముఖ్యంగా లైలతుల్ ఖదర్ అనే అదృష్ట రాత్రి ఈ నెలలోనే వస్తుంది. ఇది ఒక్క రాత్రి ఇబాదత్.. వేల నెలలకు సమానంగా భావిస్తారు.
ఉపవాస దీక్షలు – నియమాలు, విధానాలు: సెహ్రి (సహూర్): తెల్లవారుజామున (సూర్యోదయానికి ముందు) భోజనం చేస్తారు.
ఇఫ్తార్: సూర్యాస్తమయం తర్వాత విరామంలో ఇఫ్తార్ విందు ఉంటుంది. ఉపవాస సమయంలో ఏమీ తినరు, తాగరు. కనీసం నీరు కూడా తాగరు. ధూమపానం, మద్యపానం, సంభోగాన్ని, పూర్తిగా నిషేధిస్తారు. అబద్ధాలు, చెడు మాటలు చెప్పరు. కోపాన్ని పూర్తిగా నియంత్రించుకుంటారు. తరావీహ్ నమాజు: రాత్రి ప్రత్యేక ప్రార్థనలు ఉంటాయి. ఖురాన్ పూర్తి పఠనం జరుగుతుంది. హైదరాబాద్ మసీదుల్లో భారీగా జరుగుతున్నాయి.
రంజాన్ విశేషాలు: పేదలకు సహారి భోజనాలు, ఇఫ్తార్ విందులు, హలీం, ఖుబూబ్, ఖజూర్ వంటి వంటకాలు ప్రత్యేకంగా వండుతారు. హైదరాబాద్ పాతబస్తీలో షాపింగ్ రష్ ఉంటుంది. దుకాణాలు రాత్రి తెరచి ఉంటాయి. ఉదయం 5 వరకు తెరిచి ఉంటాయి.
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ప్రభుత్వ సదుపాయాలు: తెలంగాణ సర్కారు.. ముస్లిం ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు రంజాన్ మాసం పూర్తి గంట ముందు ఇంటికి వెళ్లే అనుమతి ఇచ్చింది. అంటే ఫిబ్రవరి 19 నుంచి మార్చి 20 వరకు సాయంత్రం 4 గంటలకే వెళ్లిపోవచ్చు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో కూడా సమానమైన సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉన్నాయి. రైల్వేస్టేషన్లు, హాస్టళ్లలో ఉచిత ఇఫ్తార్-సహారి సౌకర్యాలు ఉన్నాయి.
జకాత్, దానధర్మాలు: రంజాన్ సందర్భంగా ముస్లింలు తమ సంపాదనలో 2.5 శాతాన్ని జకాత్ ఇస్తారు. ఈ నెలలో దానాలు వేల రెట్లు పుణ్యందా భావిస్తారు. పేదలు, అనాథలు, విద్యార్థులకు సహాయం చేయడం ఈ నెలలో ప్రత్యేకం.
ఎవరికి ఉపవాసం నిషేధం?: గర్భిణీలు, పాలిచ్చే తల్లులు, రోగులు, ప్రయాణికులు, పిల్లలకు ఉపవాసం సాధారణంగా నిషేధంగా ఉంటుంది. వీరు తర్వాత ఖజా చేయాలి అంటారు. రంజాన్ ముగిసి షవ్వాల్ 1న ఈద్ ఉల్ ఫితర్ ఉంటుంది. ఇది మార్చి 20న రావచ్చు. అల్లాహ్ అందరికీ ఈ పవిత్ర మాసాన్ని ఆరోగ్యంగా, భక్తితో పూర్తి చేసే అవకాశం ఇవ్వాలి. రంజాన్ ముబారక్!_